Category: testler

Home / testler /

Projektif Testleri

Projektif testler, çocuk ve gencin “iç dünyası” hakkında ipuçları toplamak üzere uygulanır. Bu testler, çocuk ve gencin kendini nasıl algıladığı, duyguları, ailesi ve çevresi hakkındaki görüşleri ile ilgili bilgi verir. Bu bilgileri toplamak amacıyla değişik türde testler uygulanır. Projektif testlerde çocuktan yapması istenen şeyler, belli bir konuda resim çizmesi, bazı yarım bırakılmış öyküleri tamamlaması, belli resimlere uygun öyküler anlatması ya da, verilen belli figürlerle çeşitli şeyler oluşturması, yaratmasıdır. Projektif testlerde “doğru-yanlış” yoktur, çocuğun yaptığı her şey geçerlidir. Bu değerlendirmelerin ana çıkış noktası, çocuğa yapılandırılmış sorular sorulmadığı için çocuk zihnindeki oluşumlarla ve duygularının onu yönlendirdiği şekilde hareket etmek durumundadır; yani içindekileri çalışmasına yansıtır. Uzman da bu çalışmalara yansıyan bilgileri, çeşitli ölçütlere göre değerlendirir. Problem durumlarında kimlerden destek aldığı, problemi çözmek için ne gibi yöntemler düşündüğü, çevresini ne kadar güvenli ya da tehlikeli bir yer olarak gördüğü, bu çalışmalar sonucunda elde edilen bilgiler arasındadır. Uzman bu çalışmalar sonucunda, çocuğun kendisini ve çevresini nasıl algıladığına dair bir resim oluşturur. Bu resimde, çocuk açısından aksayan noktalar varsa, bu konuda ailesi ve/veya okulu yönlendirilir.

CAT (Çocuklar için Algı Testi)
CAT (Çocuklar için Algı Testi) projektif bir test olup, 3-10 yaş arasındaki çocuklara uygulanır. Testte, çocukların kendilerini hayvan figürleri vasıtasıyla ifade etmeleri amaçlanmaktadır.

TAT (Tematik Algı Testi)
TAT (Tematik Algı Testi) 9-10 yaştan itibaren yetişkinlere de uygulanan test kişilik oluşum süreçleri hakkında bilgi vermeyi amaçlar. Üzerinde resimler bulunan 30 karttan oluşan projektif bir testtir.

Rorschach Testi (Beizmann- Exner)
Rorschach Testi (Beizmann- Exner) çocuk, genç ve yetişkinlere uygulanmakta, kişiliğin dinamikleri ve duyguların yansımaları hakkında bilgi vermeyi amaçlamaktadır. Ruhsal yapıya bütünsel bir bakış verir. Rorschach Testi sadece teşhis amaçlı değil bilinç dışı süreçleri de analiz etmemizi sağlar. Kişinin davranışları ve ruhsal yapısı ne derece kendi yaş dönemine uygun, kendine özgü çatışmaları ne ve bu çatışmalarla baş etmek için hangi savunma yöntemlerini kullanmış olduğu belirlenir.

Louisa Düss Psikanalitik Hikayeler Testi
Louisa Düss Psikanalitik Hikayeler Testi çocuklara uygulanır. Çocuğun kişilik komplekslerinin saptanmasını amaçlamaktadır. Projektif bir test olduğundan yorumlama sonuçları çocuğun anlattıklarıyla doğru orantılıdır.

Aile Çiz Testi
Aile ilişki dinamiklerini ve çocuğun aile içinde kendini nasıl gördüğünü ve ailesini nasıl algıladığını değerlendiren bir testtir.

Terapötik Kart Testi
Terapötik Kart Testi kişinin iç dünyasını, kendini algılama biçimini, ilişkilerini, geliştirmek istediği özelliklerini değerlendirerek terapi desteği veren analitik bir testtir.

Goodenough Harris Adam Çizme Testi
Goodenough Harris Adam Çizme Testi 7-9 yaş arasındaki çocuklara uygulanır. Çocuğun çizdiği resim üzerinden zeka gelişimini ölçmeyi amaçlamaktadır.

Viziospasyal İşlev Testleri

NÖROPSİKOLOJİK DEĞERLENDİRMEDE İNCELENMESİ GEREKEN TEMEL BİLİŞSEL İŞLEVLER ile ilgili görsel sonucu

Posterior yerleşim gösteren demanslarda viziospasyal işlevlerde bozulmalar olur. Alzheimer’ın bazen ilk bazen en son bozulan fonksiyonudur. İki ana düzeyde incelenir:
a)algısal düzey(viziü perseptif)
b)Yapılandırma (konstrüksiyon düzeyi)
Normal yaşlanmada vizioperseptif işlevler hafif derecede etkilenebilir.
Yapılan testler:Saat çizimi, bender-gestalt, küp –desen çizimi, şekil kopyalama,yüz tanıma,bentoo, çizgi yönü belirleme vs. Konstrüksüyonel işilevler ise yaşlanmaya karşı daha hassastır.
SAAT çizimi:Alzheimer’da viziospasyal bozukluklardan çok frontal sistem ve bellekle ilgili problemler daha ön plandadır. Ancak var olan tabloların yanına bazı vasküler hadiselere bağlı bozukluklar da eklenirse bu alanın da bozulduğu görülür. Arka bölgelerin patolojisi ile giden demanslarda büütün viziospasyal işlevler giderek artan derecelerde bozulur.
Parkinsonda yazı ve şekil çizimi küçülmesine rağmen Parkinson hastaları Huntüngton hastalarına kıyasla daha büyük saatler çizmişlerdir. “Çeyrek kala”komutu somut düşünde için hassas bir komuttur. Saat çiziminde rakamların yanına gereksiz işaretlemeler ve yazı yazılması sıktır. Demansın ilerlemesiyle saat çizimi testi daha da bozulur. Rakamların durmaksızın devam etmesi ,cevap inhibisyon zorluğu , numara tekrarları perseverasyonu , zamanın yanlış gösterilmesi, yeni numara eklemeleri görülebilir. Tüm demans hastalarında karşılaştırıldığında eksekütif ve viziospasyal bozukluklar görülüğr. İleri demansta saatin kolları olmayabilir ve saatin üstüne yazılar yazıldığı da görülür. Lewy-body cisimcikli demansta belirgin şekilde saat çizimi bozulur.

Frotal Testler

İlgili resim

Frotal sistemin fonksiyonlarını ölçen testler uygulanır.

Stroop test:Yaklaşık10 dakika sürer ve farklı bir uyarana karşı koyabilme , cevap inhibisyonu yapabilme  becerilerini ölçer. Alzheiemer’ın erken evresine çok hassas bir testtir.

  • Lurianın grafikleri
  • Lurianın el sekansları:Hastanın 3 aşamalı bir hareketi öğrenip aynı sıra ile kendisinin uygulaması istenir.
  • Saat testi:Hem frontal sistem hem bellek hem de viziospasyal işlev bozukluklarının bir arada görüldüğü testtir.
  • Soyutlama:Soyutta düşünebilme yeteneği.
  • Go-no go testi
  • Trail making test

 

 

Muhakeme Testi

Psikoteknik; adını aldığı kökten de anlaşılacağı üzere psikolojik ve teknik testler sürecinden oluşan bir terimdir denilebilir. Günümüzde ise ehliyeti olan sürücü için tasarlanmış bu testler, bireyin trafiğe çıkmadan önceki  yeterliliklerini ve sınırlılıklarını test eder ve rapor haline getirir. Tüm dünyada ve Türkiye’de trafik kazalarıyla baş gösteren ölüm olaylarının artmasıyla birlikte bu ve bunun gibi tekniklere olan ihtiyaç artış göstermiştir. Psikoteknik değerlendirmeler sayesinde, çeşitli testler yapılan birey, uygun koşulları sağlamadığı takdirde trafiğe çıkmak için önüne engeller konulmuş olacak denilebilir.

Peki, bu kadar önemli bir test içerisinde neler vardır?

Psikoteknik değerlendirmelerden ilki bireyin psikomotor özellikleri denilen bedensel yeterlilikleridir. Bireyin el, kol, göz koordinasyonu tam mı, herhangi bedensel bir engele sahip mi, bu gibi kriterlere bakılır. Özellikle trafiğe çıkacak olan bireyin göz el ve ayaklarıyla hükmettiği araba ve yol düşünüldüğünde bu testlerin ne kadar yerinde olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle göz muayenelerinde bireyin herhangi bir sağlık sorunu yaşadığı tespit edilirse buna göre gerekli önlemler alınır ve birey bu hususta bilgilendirilerek rapora yansıtılır.
Bir diğer ölçülen özellik ise, bireyin akılda tutabilme, muhakeme kurabilme, dikkat edebilme gibi zihinsel faaliyetlerini içermektedir. Birey muhakeme testi içerisinde eğer yeterli standartlara ulaşamadıysa, bu da aynı şekilde rapora olumsuz yansıyacaktır. Çünkü bu muhakeme testi ile bireyin aslında bir zihin engeli olup olmadığı anlaşılarak, trafiğe çıkacak olan bireyin akıl sağlığı üzerinde de gerekli ciddiyetle durulması gerektiği söylenebilir.
Muhakeme testi süresi içerisine alınan birey bu test aracılığıyla, trafikteki olması muhtemel durumların önceden muhakemesini kurabiliyor mu, ya da bir kazanın olmaması için tehlike anlarında sağlıklı kararlar verebiliyor mu, bunlar ölçülür. Çünkü bu gibi şartları sağlayamayan bireylerin trafik kazalarındaki oranı oldukça yüksektir.
Birey muhakeme testi için de olumlu sonuç aldıktan sonra gerekli tüm testlerden standart koşulları sağlayan birey  profili ile çıkmış olur ve psikoteknik raporu da hazırlanır. Bu husuta psikoteknik değerlendirmeye alınan iki tip profilden bahsedilebilir.

  1. Ehliyeti olan sürücü adayı
  2. Herhangi bir sebepten ehliyetine el konulmuş sürücü adayı

Her iki bireyde bu psikoteknik değerlendirmeler içerisinde yer alan bedensel, zihinsel ve muhakeme testi bütününe tabi tutularak kendisine rapor hazırlatır. Bir saat gibi kısa bir sürede tamamlanan bu testler,  bilgisayar tabanlı hazırlanmış programlarla hızlı şekilde gerçekleşmektedir. Birey kendisine ait 2 adet vesikalık fotoğrafı, nüfus cüzdanı fotokopisi ve ehliyet fotokopisi ile psikoteknik değerlendirmesini ilgili kurumlarda makul fiyata yaptırabilmektedir.

Kognitif Testler

Dil Testi

Alzheimer’ın temporal yerleşimle başlayıp , parietal assosiyasyaon korteksine yayıldığı göz önünde tutulursa , persilvian bölgeleri de dil işlevlerini bozulabilir. Spontan konuşma,konuşulanı anlama,tekrarlama, adlandırma , okuma, yazma becerileri tek tek bakılır. Alzheimerda en sık kaşılalaşılan dil problemi kelime bulma güçlüğüdür.
Adlandırma için Boston Naming test uygulanabilir. Hastanın kelime mi bulamadığı yoksa şekli hiç tanıyıp tanımadığı test edilir.
Afazi için , kurabiye hırsızı şekli gösterilip hastanın anlatması beklenir.

Dikkat Testleri

DİKKAT:Dikkat fonksiyonlarının en çok depresyon ve kaygı bozukluklarında  bozulduğunu görüyoruz. Düz ve ters sayı menzili uygulanır. Hastaya dört haneli rakamlardan başlayarak giderek artan basamak sayısı ile dikkati değerlendirilir. Burada hem basit dikkat hem dikkatin sürdürülebilmesi , konsanrtasyon , sebatlılık , çeldiriciye karşı koyma , tepki inhibisyonu yapabilme , kategori değiştirebilme gibi frontal sistemin karmaşık dikkat işlevleri değerlendirilir.

 

Karmaşık dikkat:Daha çok belli bir talimata göre hesaplama yapabilme, belli kavramları tersine doğru sayabilme  ve hikaye belleğine bakılır.

Sözel akıcılık:Belli bir kategoride  kelime üretebilme (hayvan , meyva, süpermarketten alınabilecekler listesi gibi…) kategori ve kelime akıcılığı testleri uygulanır. Sağlıklı gönüllü deneklerle yapılan çalışmalarda kelime akıcılığı testlerinde frontal lob aktivasyonunun arttığı görülmüştür. Kelime akıcılığında bilateral frontal ve temporal bölge aktüvasyonu bir başka çalışmada harf ve kategori akıcılığında sol dorsolateral prefrontal aktivasyonu ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Akıcılık performansındaki bozukluk özellikla kategori akıcılığında erken evre Alzheimer’ı tanımada yardımcı olur. Fronto temporal tip demanste Alzheimer’a göre harf akıcılığı göreceli olarak daha çok bozulmuştur.

Henüz demans gelişmemiş erken evre Parkinson hastalarında bellek ve verbal yetilerde bozukluklar olur. Bunlar daha çok bellek testlerinde toplam öğrenme puanının düşüklüğü ve harf akıcılığı testindeki etkilenmenin de daha belirgin olduğudur.

 

Bellek Testi

bellek testi ile ilgili görsel sonucu

Alzheimer hastalığı temporalimbik yerleşimle başladığı için bellek muayenesi demansta nöropsikolojik değerlendirmenin önemli parçalarından birisidir. Sözel ve görsel bellek ayrı ayrı değerlendirilir , öğrenme,kayıt, uzun süreli hafızada tutma, geri getirme, hatırlama, tanıyarak hatırlama süreçlerinin hepsini değerlendirmek gerekir. Yaklaşık 20 dakika zaman alır ve 450 dakikla sonra da öğrenilen materyalin geri getirilmesinde problem olup olmadığı araştırılır. Tanıma listesinde kişinin kelimeleri tanıması test edilir. Hatırlama mı tanıma süreçlerinin mi bozuk olduğu test edilir.

Alzheimer’da hem kayıt hem de geri getirme süreçlerinin tümden bozulmuş olduğunu görürüz. Hasta depresyondaysa veya kendini olduğundan kötü gösterme çabası varsa kayıt süreci bozulmaz.

 

Apraksi

Aprakside hastanın motor zaafı olmadığı halde iyi öğrenilmiş bir hareketlerin taklit edilmesi ya da emirle yapılması bozulmuştur. Hastanın bildik hareketleri yapması beklenir. Obje kullanımına bakılır. Kendi elini kullanarak hareketi  yapması düşüncedeki somutluluğu gösterebilir. Özellikle ideasyonel apraksi yani “her bir parçası ayrı ayrı yapılabildiği halde birbiri peşi sıra yapılan (sekansiyel) bir motor aktivitenin yerine getirilmesindeki bozukluktur. Sekansiyel motor planlama frontal lobda lokalizedir ve sekansiyel hareketin her tipi frontal lob hasarına duyarlıdır.